Wandelingen en fietstochten

Verken de binnenstad met de beste gidsen van Brussel. Straffe stadsgidsen nemen je maar al te graag mee op sleeptouw. Trek samen de stad in en luister naar hun verhalen. Liever actiever? Maak een gegidste fietstocht door het centrum en ver daarbuiten.

  • Alle wandelingen zijn gratis (dranken of degustaties onderweg niet inbegrepen).

  • Alle wandelingen worden gegidst in het Nederlands, op één Engelstalige en één Franstalige wandeling na.

  • Alle wandelingen vertrekken op de Grote Markt of op het Muntplein. Ook de fietstochten starten op het Muntplein. Meld je aan bij de infostand.

  • Niet alle wandelingen maken een lus. Zijn start- en eindpunt verschillend? Een medewerker wijst je de weg terug naar het vertrekpunt of naar de festiviteiten in het centrum.

  • Om zeker te zijn van een plekje schrijf je je best vooraf in. Klik op de reservatielink bij de wandeling van je keuze.

 

 

Bezoek aan het Brussels Parlement

Elk uur neemt een gids een groep mee van de Grote Markt naar de het Brussels Parlement in de Lombardstraat. Niet alleen het halfrond en de statige Spiegelzaal zijn een bezoekje waard. Je leert er ook volop hedendaagse kunst kennen van grote namen als Wim Delvoye en Michel Mouffe.

vertrek: Grote Markt
aankomst: Brussels Parlement
gids: Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie

Inschrijven

De toren van het Stadhuis

Caldenberga neemt je mee in de middeleeuwse toren van het Brusselse stadhuis, tot onder de voeten van aartsengel Michaël. In het Broodhuis leer je alles over de bouwgeschiedenis van de toren aan de hand van een prachtige maquette van middeleeuws Brussel. Het uitzicht over de hedendaagse stad krijg je er zomaar bovenop.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Caldenberga

Inschrijven

 

Vlaamse Meesters in Situ: De Kathedraal

De Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele is de hoofdkerk van Brussel. Een gotische parel die een indrukwekkend patrimonium bezit. Dat is niet verwonderlijk voor de kerk van de eeuwenoude hof- en hoofdstad Brussel, ondanks vernielingen en plunderingen. Tijdens deze rondleiding ontdek je het uitzonderlijke ensemble vorstelijke glasramen uit de zestiende en zeventiende eeuw, de vele praalgraven en de barokke apostelbeelden. Met extra aandacht voor 'De Kruising' van Vlaamse meester in situ Michiel Coxcie.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Kerk en Toerisme Brussel

Inschrijven

Muziek verzacht de zeden

Brussel heeft een fantastische muziekgeschiedenis. Hertog Jan I zong al zijn Harbalorifa. Beroemde polyfonisten waren kind aan huis aan het hof van Keizer Karel. En vanaf 1700 wordt er opera gespeeld in een daarvoor bestemd gebouw, dat intussen uitgroeide tot één van de beste in Europa: de Muntschouwburg. Nellie Melba zong hier haar eerste rollen. De omwenteling van 1830 kreeg de vlam in de pan na de opvoering van De Stomme van Portici. Tijdens het interbellum gold Brussel als één van de grootste jazzcentra in Europa. Toots Thielemans, Jacques Brel, Annie Cordy, Dani Klein en Stromae zagen er het daglicht. Verhalen te over om alle generaties te boeien...

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Klare Lijn

Inschrijven

 

Velomuseum in Brussel en On Tour

Vandaag zet Brussel zichzelf terug op de kaart als fietsstad, maar 150 jaar geleden bruiste het leven op de fiets ook al in de hoofdstad. Eind 18de eeuw werden de eerste velodromen gebouwd en in 1893 kwam de eerste Parijs-Brussel aan in Ter Kamerenbos. Tien jaar later werd de eerste Ronde van Frankrijk gereden. Verschillende Belgen wonnen hem sindsdien, maar het duurde tot 1947 eer de Tour de Brusselse kasseien aandeed. Curator Mike Carremans brengt je naar 2 pop-up expo's: Velomuseum in het AMVB en Velomuseum on Tour in Muntpunt. De eerste focust op 150 jaar fietsgeschiedenis in Brussel, de tweede op de 19 touretappes die Brussel aandeden.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: AMVB

Inschrijven

Vlaamse Meesters in Situ: De Bijstandkerk

De barokke Onze-Lieve-Vrouw van Goede Bijstandkerk staat in een wijk waar eertijds een gasthuis stond voor pelgrims naar Santiago de Compostella. Hier vereerde men sinds 1625 een miraculeus Mariabeeld. Het verkorte kerkschip sluit aan op een ronde bouw onder een zeshoekige koepel. Boven de deur prijkt het embleem van landvoogd Karel Van Lotharingen. Bij het binnenkomen vallen de 18de-eeuwse witmarmeren wijwatervaatjes op, met engelenhoofdjes van de Vlaamse kunstenaar Gabriël Grupello (1644-1734). Het hoofdaltaar werd uitgevoerd naar een tekening van Vlaamse meester in Situ en Antwerpse beeldhouwer Jan Pieter van Baurscheit de Oude.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Kerk en Toerisme Brussel

Inschrijven

 

Bogaainkes en Pastuurs: Brussel in het Brussels

In Brussel hedde ne poêternoster van kluusters en abdaaie. G'het Saint-Michel en Saint'Gudule. Wee woêre Ruusbroec en Bloemardinne? En kende gaale Beatrijs Soetkens? 't Zaain allemoê meense dee met 't geluuf te moeken hemme. Doê wëd gepretãndeit dad in Brussel de groesjte sosjetaait van boggaainkes hêi bestoên. En wa' zaain de bogoêde? 't Es ne kie eet anders da' ge kunt liere kenne in onze capitale.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Leo Camerlynck

Inschrijven

Shell-building: Nieuwe thuis van De Standaard

In 1903 besliste het Brusselse stadsbestuur om heel de historische wijk plat te gooien. Belgium Shell Cie duidde jaren later Alexis Dumont en Marcel Van Goethem aan als architecten om het perceel tussen het Paleis voor Schone Kunsten en het Centraal Station op te vullen. Het moest een functioneel gebouw worden, met een logisch plan en een heldere vormgeving. Het gebouw werd zo ingepland dat het uit de grond lijkt op te rijzen. Waar de straten mekaar kruisen, kwam er een brede hoekrotonde, aan de top bekroond met de geblokte reliëfletters ‘Shell’. Eind volgend jaar zal dit de nieuwe thuishaven worden van de redactie van De Standaard.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Korei

Inschrijven

 

De centrale lanen

Tot voor enkele jaren beheerste het autoverkeer de centrale lanen dwars door het hart van Brussel. Na de protestactie Picnic the Streets besliste het vorige stadsbestuur de lanen autovrij te maken. De werken lieten nog een tijd op zich wachten, maar vandaag zijn de eerste resultaten zichtbaar en wordt op andere plekken volop gewerkt. Ieder stuk van het traject krijgt zijn eigen uitstraling en functie. De toekomst zal uitwijzen hoe succesvol de ingrepen zijn geweest.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Brukselbinnenstebuiten

Inschrijven

Bruegel en de Marollen: Als kunst sociaal wordt

In het Bruegeljaar bezoeken we de Marollen, de wijk waar de kunstenaar zijn laatste jaren doorbracht, en gaan we na hoe het vandaag zit met het artistieke leven in deze volkswijk.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Tochten van hoop

Inschrijven

 

Chocoladewandeling in het Brussels

Brussel en chocolade, het perfecte huwelijk! Wandel van de Grote Markt naar de Zavel en proef heerlijke chocoladehapjes. Leer meer over de bereiding van chocolade, ontdek de wieg van de praline en bezoek de winkels van moderne chocolatiers en hofleveranciers. Een proefparcours voor chocolatofielen. De wandeling is gratis. Voor de degustaties betaal je € 8 (ter plekke te betalen aan de gids).

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Polymnia

Inschrijven

Culturele biertour

De cafés en andere hoogtepunten in de buurt van de Grote Markt worden besproken. Wat is een staminee? Wat is een kabardoesjke? Een culturele biertoer is uiteraard niet compleet zonder een paar cafés te bezoeken. De rondleiding is gratis maar de drankjes onderweg moeten aan de gids betaald worden.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Polymnia

Inschrijven

 

Vlaamse Meesters in Situ: De Kapellekerk

De Onze-Lieve-Vrouw ter Kapellekerk is de hoofdkerk van een parochie met veel schilders en tapijtwerkers onder haar inwoners. Er werden en worden waardevolle schilderijen en prachtige apostelbeelden bewaard. In de 17de eeuw was dit gebedshuis zelfs de trotse bezitter van drie schilderijen van Peter Paul Rubens en zijn atelier. Tijdens deze wandeling zullen we stilstaan bij 'Christus overhandigt de sleutels aan de heilige Petrus', een kopie naar Rubens. Het origineel van de Vlaamse Meesters in Situ hing hier ooit.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Kerk en Toerisme Brussel

Inschrijven

Reusachtig maar onzichtbaar: Het Paleis voor Schone Kunsten

Victor Horta bouwde het eerste Kunstenhuis in Europa waar alle kunsten elkaar ontmoeten en bestuiven. Het ambitieuze project beantwoordde aan heel wat uitdagingen op stedenbouwkundig, architecturaal, artistiek en cultureel vlak. Horta ruilde de kronkelende lijnen van de art nouveau in voor de geometrische vormentaal van de art deco. Maar de lichtinval in de tentoonstellingszalen en de ingenieuze schikking van de verschillende ruimtes verraden de hand van de meester. In zijn memoires noemt Horta het Paleis voor Schone Kunsten een hoogtepunt in zijn carrière.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Korei

Inschrijven

 

Brussel door het oog van kunstschilders

Net als zoveel andere (Europese) steden heeft ook Brussel heel wat schilders geïnspireerd. Dit waren niet alleen Vlaamse Meesters zoals David Teniers de Jonge, Michiel Coxie, Theodoor Van Loon en Pieter Bruegel. Ook anderen wisten heel precies de stadswijken te schilderen, waaronder Arthur Navez, Franz Gaillard, Jan Verhas en Jacques Carabain. Ontdek de verrassende plekjes van Brussel die het decor vormden voor hun meesterwerken.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Klare Lijn

Inschrijven

Street art

De stad Brussel neemt street art kunstenaars onder de arm om met grote muurschilderingen of kleine interventies de openbare ruimte te verlevendigen. Maar wordt het werk van de artiesten op die manier niet gerecupereerd voor city marketing? Heel wat straatkunstenaars laten het niet aan hun hart komen, en brengen hun eigen kritische boodschap, ook zonder officiële toelating. Door middel van graffiti, flops, stickers, sjablonen en stencils bouwen ze mee aan de grote straatkunstgalerij die de Brusselse straten vormen.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Brukselbinnenstebuiten

Inschrijven

 

Pieter Bruegel achterna

Wandel mee langs de locaties waar Pieter Bruegel de Oude woonde, werkte, leefde en werd begraven. Vanaf 1563 verbleef Bruegel permanent in Brussel. We verkennen een stukje van de Marollen, de Zavelwijk, het Coudenbergpaleis, de Kunstberg, de omgeving van de Grote Markt en het Bogaardenklooster.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Culturama

Inschrijven

Vlaamse Meesters in Situ: De Zavelkerk

Een legende over een verwaarloosd Mariabeeld dat miraculeus van Antwerpen naar hier werd verplaatst, bezorgde de Zavelkerk haar faam. Deze 15de-eeuwse kerk-zonder-toren werd gebouwd op initiatief van de kruisboogschutters. Maria van Hongarije, de zuster van Keizer Karel, werd hier in 1505 gedoopt. Dit godshuis was ook de geliefde bidplaats van Margareta van Oostenrijk, landvoogdes der Nederlanden. Tijdens deze rondleiding gaat er extra aandacht naar het werk 'Maria met kind' van Vlaamse Meester in Situ Abraham Janssens, een tijdgenoot en concurrent van Rubens.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Kerk en Toerisme Brussel

Inschrijven

 

De Brusselse Noordwijk: Het noorden kwijt

De Noordwijk incasseert alle internationale veranderingen: van de industrialisering tot de huidige migratieproblematiek. Wat blijft er over van de vestigingsmuren, de flanerende ‘beau monde’, de plaats waar de Brabançonne werd gecreëerd en de vertrekplaats van de eerste treinen? En wat hebben het Parijse La Défense, het New Yorkse Rockefellercentrum en WTC gemeen met de Noordwijk? Leer alles over de geschiedenis en de vele veranderingen in deze wijk. Via een mobiele app kan je je mening geven over de evolutie van verschillende projecten.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Korei

Inschrijven

Marollenwandeling

Reeds eeuwen beweren historici, stadsarchivarissen en auteurs dat de naam Marollen afkomstig is van de naam van de kloosterorde der Maricolen, die zich daar eind 17de eeuw zou gevestigd hebben. In het recent verschenen boek 'De Marollen: een eeuwenoud misverstand' van Luc Surdiacourt wordt deze stelling weerlegd. Ben je benieuwd naar het echte verhaal? Neem deel aan deze wandeling en de auteur zelf zal het je vertellen.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Bruniek

Inschrijven

 

Stad in beweging

De Brusselse benedenstad werd de afgelopen decennia grondig heraangelegd en gerenoveerd. Zo ook de wijde omgeving van Muntpunt. Door de heraanleg van het Muntplein, de centrale lanen en De Brouckère, samen een goeddeels verkeersvrije zone, komen nieuwe grote handelszaken zich vestigen. Even verder op, in de buurt van het Katelijneplein en de Dansaertstraat, wedijveren kleinere handelszaken en grotere ketens om de gunst van het publiek. Maar blijft het leefbaar voor de bewoners?

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Brukselbinnenstebuiten

Inschrijven

Bruegel in de princelyke hoofdstadt Brussel

Deze wandeling leidt je door het Brussel uit de tijd van Bruegel. De “hofstad” met haar aristocratische wijken. Een stad van kunst en wetenschap. Een stad van politieke en religieuze troebelen. Een stad met een bruisende haven aan de Willebroekvaart, toen het 8ste wereldwonder.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Guides Brussels Belgium

Inschrijven

 

Vlaamse Meesters in Situ: De Begijnhofkerk

De Begijnhofkerk is zo goed als het enige overblijfsel van het begijnhof van “Onze-Lieve-Vrouw-van-den-Wijngaert”. Het begijnhof werd in de 13de eeuw gesticht en had een belangrijke invloed op de omliggende wijk. In 1657 werd met de bouw van de kerk in Vlaams-Italiaanse barokstijl begonnen op de fundamenten van de oude gotische kerk. Extra aandacht gaat er naar het werk van Vlaamse meester in Situ Theodor van Loon. De Begijnhofkerk is zowat een museum voor de schilder.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Kerk en Toerisme Brussel

Inschrijven

Bronks, het Brusselse jeugdtheater

Het Brussels Jeugdtheater brengt jongeren in contact met podiumkunsten. De transparante gevel van het gebouw toont letterlijk de interne werking van de organisatie en is een uitnodiging om binnen te gaan. In 2011 kreeg Bronks nog de nominatie voor de Mies van der Rohe prijs, een loftrompet voor de ingenieuze oplossingen die de architect Martine de Maeseneer bedacht. Een verhaal over de nauwe betrokkenheid tussen gebouw, theatermakers en de omgeving.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Korei

Inschrijven

 

Wandelen met filosofen

Door de eeuwen heen heeft Brussel geregeld onderdak verleend aan denkers. Van Ruusbroec over Erasmus tot Marx en Multatuli. Voltaire was een regelmatige gast in het Egmont-Arenbergpaleis. Een standbeeld van zijn tegenhanger-in-onze-contreien Prins de Ligne staat in het park, met verderop een aantal teksten van Marguerite Yourcenar, die in Brussel geboren is. Net als de filosoof Claude Lévi-Strauss, die ten onrechte door Parijs wordt geclaimd.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Klare Lijn

Inschrijven

Brussel met 101 gezichten

Tijdens deze wandeling door de benedenstad komen allerlei facetten van Brussel aan bod. Het bouwkundig erfgoed, de gastronomie, de schrijvers die in Brussel kort of lang verbleven hebben, boven- en ondergrondse kunstwerken, de Vlaamse aanwezigheid, belangrijke vrouwen, de heropleving van de wijk naar aanleiding van de gewijzigde verkeerscirculatie en de toekomstplannen voor bepaalde gebouwen. We wandelen langs de Grote Markt, door de galerijen, langs de Beurs en de Sint-Gorikshallen, door de Karthuizers- en de trendy Dansaertstraat, via de Oude Graanmarkt naar de Vismarkt en ontdekken de Begijnhofkerk, de stille Begijnhofwijk en het Bellonahuis.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Culturama

Inschrijven

 

Bruxelles, entre chien et loup (FR)

À la nuit tombée, le quartier autour de la Bourse se transforme en un aimant de lumières. Les gens affluent de partout pour manger, boire, faire la fête, observer et être vus. De nombreux lieux ont encore un cachet mondain. Le Pathé Palace fut le premier cinéma de Bruxelles et a récemment été restauré. Visitez ce magnifique nouveau lieu de rencontre dans la ville.

départ et arrivée : Grand Place
guide : Korei

INSCRIRE

Brussels, between dog and wolf (EN)

At nightfall, the area around the Bourse becomes a festival of lights. People flock from everywhere to eat, drink, party and to be seen. Many places here still have a social character. The Pathé Palace was the first cinema in Brussels and has recently been restored. Discover this magnificent new meeting place in the city or see it with new eyes.

start and arrival: Grand Place
guide : Korei

REGISTER

 

Familiewandelingen

 
vlieg.png

Familiewandeling: Met Bruegel op stap in de Marollen

We wandelen door de Marollenwijk, de plaats waar Bruegel trouwde en begraven werd in de 16de eeuw. Hoe leefden de mensen in zijn tijd binnen en buiten de muren van de stad? Welke spelletjes speelden de kinderen toen? Wat kunnen we ontdekken in een straatnaam? Welk verhaal vertelt zijn standbeeld ons? Met Bruegel op stap is een actieve wandeling met vele opdrachten en verrassingen.

vertrek en aankomst: Grote Markt
gids: Stapstad

Inschrijven

vlieg.png

Familiewandeling: Pierewaaien met Bruegel van laagstad naar hoogstad

Deze familiewandeling vertrekt vanuit de laagstad en eindigt in de hoogstad. We wandelen van het centrum van Brussel tot de hertogelijke site aan de Warande. Onderweg focussen op de veranderingen in eet-, drink-, slaap- en kledinggewoontes ten tijde van Bruegel en de impact van de etiquetteboeken op het menselijke gedrag.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Korei

Inschrijven

 

Fietstochten

 

Fietstocht: De polsslag van Tourwinnaar Philippe Thys

Tijdens de fietstocht nemen we de polsslag van drievoudig Tourwinnaar Philippe Thys. We bezoeken een aantal herkenbare locaties die een rol hebben gespeeld in het leven van de Anderlechtse wielerkampioen. Je krijgt verschillende weetjes mee over de wielersport van 100 jaar geleden, verweven met de geschiedenis van de Brusselse stedelijke en economische ontwikkeling.

We voorzien voldoende fietsen voor alle deelnemers. Je mag uiteraard ook je eigen fiets gebruiken.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Johan Van Win (samensteller expo Velomusem on Tour)
afstand: 20 km

Inschrijven

Brussel fietst: Hoog en laag

Deze fietsroute door het zuidoosten van het gewest is er eentje met afdalingen, klimmetjes en nog heel wat andere tegenstellingen. Je verkent volkse wijken als de Marollen en maakt kennis met het welstellende Brussel van vroeger en vandaag. Je fietst langs brede boulevards en lommerrijke stadsparken, het resultaat van de 19de-eeuwse stadsvernieuwing. Bovendien ervaar je hoe de fiets stilaan zijn plaats in de stad herovert, hoewel er nog wel wat werk aan de winkel is.

We voorzien voldoende fietsen voor alle deelnemers. Je mag uiteraard ook je eigen fiets gebruiken.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Cactus
afstand: 31 km

Inschrijven

 

Brussel fietst: Groen en grijs

Deze fietsroute doorheen het zuidwesten van het gewest brengt je van het stadscentrum tot aan het begin van het Pajottenland en terug. Via Sint-Jans-Molenbeek zet je koers naar de historische kern van Anderlecht en fiets je langs de Pedevallei naar het landelijke Neerpede. Ontdek de vele contrasten, zelfs binnen de gemeentegrenzen van Anderlecht, en maak kennis met het Brussels wielerverleden. Je fietst langs allerlei sporen van het industriële en rurale verleden van Brussel, maar ook heel wat waterwegen en groene zones.

We voorzien voldoende fietsen voor alle deelnemers. Je mag uiteraard ook je eigen fiets gebruiken.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Cactus
afstand: 27,5 km

Inschrijven

Brussel fietst: Koning en kanaal

Deze fietsroute leidt je door het noordwesten van het gewest, van Neder-Over-Heembeek en Laken tot het centrum van Brussel en Schaarbeek. Eeuwen stadsontwikkeling brengen je langs oude dorpskernen, sociale woonwijken, autosnelwegen, maar ook rustige fietspaden en groene zones. Je fietst langs sporen van het rijke stadsverleden – van een 12de-eeuwse toren tot het Atomium. Ontdek hoe de Brusselse gemeenten evolueerden en hoe de veranderende mobiliteit sporen naliet in het stedelijke landschap.

We voorzien voldoende fietsen voor alle deelnemers. Je mag uiteraard ook je eigen fiets gebruiken.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Brukselbinnenstebuiten
afstand: 32 km

Inschrijven

Brussel fietst: Sporen en wielen

Op deze fietsroute verken je het noordoosten van het gewest, van het centrum tot de Rand en weer terug. Je ontdekt hoe de veranderende mobiliteit van de Brusselaar een stempel drukt op de stad. Je rijdt langs plaatsen waar fietsfabrieken stonden of fietsclubs hun thuis hadden en ziet hoe de fiets Brussel ook vandaag verandert. Bovendien ervaar je hoe trein en auto de stad vormgeven. En dat alles tegen de achtergrond van een altijd maar groeiende stad. 

We voorzien voldoende fietsen voor alle deelnemers. Je mag uiteraard ook je eigen fiets gebruiken.

vertrek en aankomst: Muntplein
gids: Brukselbinnenstebuiten
afstand: 21 km

Inschrijven

 

Brussellezingen

 

Lucas Catherine: De buik van Brussel

Lucas Catherine, auteur en zelfverklaarde historicus van Vergeten Zaken, stelt zijn nieuwe boek voor. ‘De buik van Brussel’ is de weinig bekende geschiedenis van de haven in hartje Brussel. Een wijk vol handel en feestgedruis, maar ook het theater van grote drama’s, bezongen in talloze liedjes.

locatie: Passa Porta (Antoine Dansaertstraat 46)
in samenwerking met: Passa Porta

Inschrijven

Pascal Verbeken: Brutopia

Karl Marx, Baudelaire, de Europese Unie… Hemelbestormers, vrijbuiters en dromers hebben altijd een thuis gehad in Brussel. De hoofdstad is een broedplaats voor utopieën. Schrijver Pascal Verbeken vertelt honderduit over de geschiedenis van de Brusselse dromen.

locatie: Passa Porta (Antoine Dansaertstraat 46)
in samenwerking met: Passa Porta

Inschrijven